Pierwsza śledcza komisja parlamentarna

w Krakowie 1530 roku w Polsce

autor Jan Z.T. (15.07.2005r)
(zapiska nr 10)

Powołane przez Sejm Śledcze Komisje Sejmowe w ostatnich latach III RP nie są czymś nowym w istnieniu naszej państwowości. Już w początkach naszego parlamentaryzmu prawie równo 475 lat temu, w 37 lat po pierwszym zwołanym ówczesnym Sejmie Walnym została powołana 1 śledcza komisja parlamentarna.
W roku 1529 Piotrowi Tomickiemu zmarł jego młodszy brat Mikołaj T. a w kilka miesięcy później ciekawa sprawa wydarzyła się z Anną z domu Lissowska, wdową po Mikołaju T. Oto Piotr Tomicki w roku 1530 notuje w jednym ze starych kodeksów wyciąg z kar stosowanych przeciw gwałcicielom dziewic, kobiet zamężnych i wdów:

" konfiskata jego dóbr na rzecz męża lub rodziny" i dodaje "z racji raptu dokonanego przez urodzonego (od aut. szlachcic ze średniej szlachty) Dunina na wdowie po nieboszczyku Mikołaju Tomickim, kasztelanie gnieźnieńskim"

Cała ta zapewne romantyczna przygoda wdowy po kasztelanie gnieźnieńskim Mikołaju Tomickim z młodym szlachcicem Duninem, która wydarzyła się na zamku Iłżeckim w kilka miesięcy po śmierci męża pani kasztelanowej była dość głośna w ówczesnej Polsce. Wywoła ona taką burzę, że król Zygmunt I powołał specjalną komisję śledczą (była to zapewne pierwsza w dziejach naszego polskiego parlamentaryzmu sejmowa komisja), złożoną głównie z senatorów do przeprowadzenia śledztwa jak również wizji lokalnej miejsc i okoliczności z nią związanych.
Należy domniemywać że, została zadraśnięta słuszna duma rodowa Tomickich, reprezentowana przez jednego z największych ówczesnych dygnitarzy w państwie - podkanclerza koronnego a zarazem księcia siewierskiego Piotra Tomickiego.


Źródło historyczne:
1) "Miscellanea actorum sub Sigismundis...." kodeks papierowy Nr 1664 Biblotaka Czartoryskich w Krakowie karta 7
2) "Acta Tomiciana" rekopis tomu XVI "Zwodu Karnkowskiego" Nr Lat. F. IV 146/q: "De raptu Thomiciae viduae" na karcie 400


Copyright 2005 by Jan Z.T.
Autor dopuszcza kopiowanie i rozpowszechnianie pod warunkiem
podania autora i strony http://www.tezet60.republika.pl/index.html
Artykuły > Strona głowna ** Poczta do autora - zapiska nr 10